www.heratonline.com
English | صفحه اول | اخبار | اسلام | فرهنگ | سیاست | صدا و تصویر | رهنمای هرات | در باره ما | پشتو

مباني توحيد و مظاهر شرك
اختصاص علم غيب به پروردگار
فضل الرحمن فقیهی

از فروع توحيد در ربو بيت اين است كه علم غيب و دانستن امور پوشيده به خداوند مخصوص دانسته شود. اين امر و عقيده از اصول دين و مدلول كتاب و سنت است. قرآنكريم در اين مورد فرموده است: وَعِندَهُ مَفَاتِحُ الْغَيبِ لاَ يعْلَمُهَا إِلاَّ هُوَ...كليدهاي غيب نزد اوست، آن را جز او كسي نميداند... امور پوشيده و غيب را پيامبران الهي هم نميدانستند؛ تا وقتي که از جانب خداوند به گونة وحي و الهام به ايشان اطلاع داده نميشد. اين حكم در مورد پيامبر ما نيز صدق مي-كند؛ چنانچه خداوند به آنحضرت هدايت ميدهد تا براي مشركان كه خبر دادن به امور غيبي و پوشيده را با ديگر امور از وي مطالبه ميكردند، چنين جواب دهد:

قُل لاَّ أَقُولُ لَكُمْ عِندِي خَزَآئِنُ اللّهِ وَلا أَعْلَمُ الْغَيبَ وَلا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلاَّ مَا يوحَى إِلَي... بگوي من نميگويم به شما كه خزانه هاي خداوند در نزد من است و غيب را هم نميدانم و نميگويم به شما كه من فرشته يي هستم، من چيزي را جز آنچه به سويم وحي ميشود پيروي نميکنم... در اين مورد از ابن مسعود كه از فقهاي صحابة رسول خدا است روايت شده كه ميگويد: «براي پيامبر تان هر چيزي جز كليدهاي غيب داده شده بود».

بنا بر مدلول آية يادشده هيچكسي جز خداوندبزرگ به امور غيب و پوشيده اطّلاع و آگاهي ندارد؛ از اين رو عقيدة كساني كه دانستن علم غيب را براي كسي جز خداوند قايل ميشوند مردود دانسته ميشود. در تفسير كشف الاسرار در توضيح معناي آية وَمَاكَانَ اللّهُ لِيطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيبِ آمده است كه مفهوم اين آيه ردّ بر اماميه است كه امام را دعواي علم غيب ميكنند، رب العلمين از خلق خويش علي-العموم بدون استثنا علم غيب را نفي كرد؛ مگر پيغامبر را كه وحي علم غيب دهد. پس هركه پيغامبر و صاحب وحي نباشد، وي را علم غيب نبود؛ اگر چه امام بود.... از همين است كه گفت:

عَالِمُ الْغَيبِ فَلا يظْهِرُ عَلَى غَيبِهِ أَحَدًا إِلا مَنِ ارْتَضَى مِن رَّسُولٍ... او داناي امور غيب است، بر غيب خود كسي را غلبه نميدهد مگر كسي را از پيامبران كه از او راضي است... وقتي دانستن علم غيب به خداوند اختصاص يافت و دانسته شد كه حتي پيامبران نيز تا هنگامي كه الله تعالي براي شان امور پوشيده را وحي نميكرد چيزي از آن را نميدانستند، ثابت ميشود كه غيبگويان و كاهنان امور غيبي را نميدانند و نبايد مؤمنان به سخنان شان ارزش و اعتباري قايل شوند؛ چنانچه تصديق آنها موجب كفر دانسته شده كه در جايش قابل بحث است.

در حديثي كه آن را بخاري،‌ مسلم و امام أحمد عن عائشه رضي الله عنها روايت كرده اند آمده است كه از رسول الله در مورد كاهنان پرسيده شد، آنحضرت فرمودند: «ليسوا بشيء چيزي به حساب نميآيند». ياران گفتند يا رسول الله، آنان گاهي چيزهايي را ميگويند كه ثابت است. پيامبر فرمودند: «تلك الكلمة من الحق يخطفها الجني فيقرها في أذن وليه فيخلطون فيها أكثر من مائة كذبة اين سخن كلمه يي از حق است كه آن را كسي از گروه جنّ ميربايد و بعد آن را در گوش دوستش (كاهن) قرار مي-دهد و كاهنان در آن سخن صدها دروغ را مخلوط ميسازند».

حكم پرسش امور از غيبگويان و تصديق سخن كاهنان

از مواردي كه مظهر ضلالت و گمراهي است و در جوامع اسلامي برخي مردم بدان گرفتار اند رفتن به نزد غيبگويان و كاهنان و پرسيدن امور پوشيده از آنان است. روي اين اصل كه غيب را جز حقتعالي كسي نميداند و ادّعاي دانستن امور غيبي خلاف مدلول احكام ديني است، دانشمندان علوم اسلامي مراجعه به كاهنان و غيبگويان را از گناهان بزرگ دانسته تصديق سخنان آنان را كفر دانستند واين حکم را با آيات و احاديث نبوي مستدل ساخته اند. از جمله به اين آية مبارك استدلال جسته اند: قُل لا يعْلَمُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ الْغَيبَ إِلا اللَّهُ... بگوي جز خداوند هركسي که در آسمان و زمين است غيب را نميداند...

همچنان به حديث مباركه يي استدلال جسته اند كه مسلم آن را از پيامبر چنين روايت كرده است: «من أتى عرافا فسأله عن شيء لم يقبل له صلاة أربعين ليلة هركه به نزد غيبگويي رود و چيزي را از او بپرسد،‌ نمازش تا چهل روز قبول نمي-شود».

همچنان در حديث مبارك ديگري به روايت امام احمد آنحضرت فرمودند: «من أتي عرّافاً أو كاهناً فصدّقه بما يقول فقد كفر بما أُنزل علي محمّد هركس نزد غيبگوي و كاهن برود و او را به آنچه ميگويد تصديق نمايد به آنچه بر محمد نازل شده كافر شده است».

بر اين مبنا عمل كاهن، غيبگوي، منجّم و رمّال كه چيزهايي را به مردم تقديم ميدارند، به اجماع دانشمندان حرام است. روي اين اساس از ديدگاه دانشمندان بر حكومت اسلامي و بر هركسي كه توان داشته باشد واجب است در منع و جلوگيري كساني كه غيبگويي و فالبيني ميكنند و بدين طريق مال مردم را به غارت ميبرند اقدام نمايند و بايد از اينكه در گوشه و كنار خيابانها و بازارها براي انجام غيبگويي مينشينند ممانعت به عمل آورند.


Copyright © Mohammad Youssof Qawwam, All rights reserved to Heratonline.com
کليه امتيازات و حقوق اين سايت محفوظ ميباشد

Currently : visitors online.
Powered by:
Online Count.
Seven days report