www.heratonline.com
English | صفحه اول | اخبار | اسلام | فرهنگ | سیاست | صدا و تصویر | رهنمای هرات | در باره ما | پشتو

میراث دولت استاد ربانی
(1371-1380 هـ .ش)
تاریخ نشر : 24 دلو ١٣٩٣

استـاد برهان الـدین ربانی پس از سقـوط رژیم دکتر نحیـب الله زمـام امـور را در افغانستـان به دست گرفـت؛ تا میـزان 1375 هـ . ش در ارگ کابل مرکزیت داشت و پس از آن در شمال افغانستان مستقر شد و از آن جا در نقش رئیس دولت افغانستان فعالیت ورزید. برای آن که به خوبی میراث دولت او شناسائی گردد واهمیت آن به درستی ارزیابی گردد، پیشاپیش مراعات سه اصل، مهم به نظری می آید، این اصل هاعبارتند از:

اول : اصل در نظرگیری وضعیت محیط بین المللی و اوضاع ملی.

دوم: اصل بررسی میراث یک دولت در ابعاد مختلف؛ زیراگاهی یک تصمیم سیاسی در عرصه مناسبات خارجی وزمانی پیاده کردن یک قانون می تواند دستاورد عمدۀ برای یک دولت شمرده شود.

سوم: اصل در نظرگیری عمردولت ؛بدین معنی که زمام داری چندین ساله ی یک شخص با دولت داری چندساله یک گروه نمی تواند،دستاورد های یکسان داشته باشند.

در بخش سیاست داخلی

1ـ تنفیذ عفو عمومی کسانی که دست های شان به خون مردم تر بود ، وده ها هزارانسان این سرزمین را به خاطر آزادی خواهی ومسلمان بودن کشته بودند و هزاران دیگر را به زندان افگنده بودند. چنین اقدامی در تاریخ بشریت یانظیرندارد ویا دست کم بی سابقه می باشد.

2ـ دو لت مجاهدین به رهبری استاد ربانی نه تنها عفو عمومی اعلام داشت ، بل درمدت کارخود هیچ فردی را بنام مجرم سیاسی تحت تعقیب قرار نداد، وبه زندان نبرد. یعنی این که، دولت استاد ربانی، زندانی سیاسی نداشت.

3ـ پیش از دولت مجاهدین(ربانی)،دولتهای افغانستان یابوسیله یک خانواده رهبری می شد ویا توسط یک گروه سیاسی ،این مجاهدین(ربانی) بودند که این بت تاریخی راشکستند و زمینۀ یک دولت متشکل از همه گروه ها واقوام را فراهم کردند. به سخن دیگر دولت استاد ربانی فرا گیر ترین دولت در افغانستان بود.

4ـ دولت استاد ربانی شورای حل وعقد را برگزار کرد. در تاریخ افغانستان در این شورا نماینده های مردم بر اساس نفوس ولایات در آن گرد هم آمدند، این مسئله در لویه جرگۀ اضطراری و لویه جرگۀ تصویب قانون اساسی اساس کار قرارگرفت .قبل از آن گروه حاکم، تعداد و اعضای لویه جرگه ها را به میل خویش تعیین می داشت، این همه درحالی صورت پذیرفت که دولت استاد ربانی از مشروعیت انقلابی برخوردار بود و می توانست بسان سایر انقلابی ها درسراسرجهان به خود اجازه دهد واز مردم نمایندگی کند.

5ـ استاد ربانی مشروعیت سیاسی را از جغرافیایی سیاسی مجزا کرد، بدین گونه که وقتی گروه طالبان کابل پایتخت افغانستان را اشغال کرد، برخلاف رسم پیشین زعمای افغانستان مانند امیرامان الله خان ، امیر حبیب الله خان کلکانی و محمد ظاهر، او نه فرارکرد، ونه به قدرت زورگو سرتسلیم فرود آورد، بلکه به شمال افغانستان رفت و درآن جا مقاومت را رهبری داشت، مشروعیت دولت خویش را در سطح جهانی حفظ کرد. برای درک عظمت استاد ربانی همین یک اقدام بسنده است ، تا در آینده کسی جرات آن را نکند ، که به یاری اجانب دراندیشۀ تسخیر کابل و حکمرانی برافغانستان بوده باشد.

درعرصة روابط بین المللی

6- افغانستان تا پیش از دولت استاد ربانی، با کشور های اسلامی و جهان آزاد رابطه ی دوستانه نداشت ومناسبات حسنۀ این کشور بامسکو واقمار آن محدود می شد، با روی کار آمدن دولت مجاهد ین(ربانی) فضای جدیدی در تامین مناسبات باجهان به وجود آمد.

7- دولت های پیش از مجاهدین (ربانی) فاقد روابط خارجی مستقل بودند، با آمدن دولت مجاهدین(ربانی) افغانستان در عرصة روابط خارجی از استقلال عمل برخوردار گردید و هیچ کشوری زمینۀ اثر گذاری بالای دولت مجاهدین را نداشت اگر آزادی و استقلال برای یک ملت ارزشمند بوده باشد - که است- دولت استاد ربانی در حد اعلایی ،از این امر بهره مند بود ، دولت استاد ربانی بدون کوچکترین وابستگی به بیرون، تصامیم خویش را اتخاذ می داشت.

8-دولت مجاهدین(ربانی) در پایان دادن به جنگ تاجیکستان نقش کلیدی ایفا کرد ،ورنه می توانست این جنگ بسیاری از کشور های آسیایی میانه را در نوردد.

9ـ دولت استاد ربانی با طالبان و القاعده که درادبیات سیاسی کنونی بنام گروه های تروریستی یاد می شوند ، به تنهایی سرسختانه مبارزه کرد؛ کاری را در آن زمان دولت استاد ربانی انجام داد که درسالهایی پسین نیروهای ناتو به دوش گرفتند‌.آیا انجام این ماموریت کار اندکی است ؟

درعرصۀ فرهنگ و معارف

10ـ وقتی انقلاب اسلامی درایران موفق شد، برای سه سال دروازۀ دانشگاه ها بسته گردید، زیرا آن ها دانشگاه را یک نهاد کافرساز می شمردند، اما مجاهدین افغانستان(ربانی)دانشگاه ها راتشویق وترغیب کردند ، آیا این ویژگی نمی تواند. برای دولت مجاهدین (ربانی)در آن وضعیت یک دستاورد مهم بوده باشد ؟

۱۱ـ حزب دموکراتیک خلق افغانستان دانشگاه ها را به زندان فکر و اندیشه تبدیل کرده بود، حتی درایران همسایه، نیز تاهمین اکنون دانشگاه ها تحت نظر شدید جامعه روحانیت قرار دارند، دولت استاد ربانی فضای اختناق را از محیط اکاد میک زدود و زمینه را برای رشد و باروری افکار فراهم گردانید.

12ـ دولت مجاهدین(ربانی) به آزادی بیان حرمت نهاد و فضا را برای نشر رسانه های آزاد فراهم داشت. و ده ها نشریۀ غیر دولتی به طبع می رسید.

13- دولت استاد ربانی ،فرصت آن را مساعد گردانید، تا نهاد ها وموسسات فرهنگی تاسسیس یابند، کاری را که درسالهای پسین موسسات غربی درافغانستان انجام میدهند. درزمان دولت مجاهدین(ربانی)، بنیاد امام غزالی ، بنیاد مولاناجلال الدین محمد بلخی ، بنیاد سنایی غزنوی ، بنیاد خوشحال خان ختک و نظایر آن ها تاسیس شد.

14ـ قانون رسانه های همگانی با معیارهای جهانی تدوین و به منصه اجرا قرار گرفت .

15ـ پوهنتون امهات المومنین را که ویژه دختران بود، از ‍پشاور به کابل منتقل گردید و درکابل به فعالیت خویش ادامه بخشید. در وضعیت پر ماجرای آن زمان چنین اقدا می ،جسارت می طلبید. آماری که پوهاند سید امیر شاه حسن یار رئیس دانشکاه کابل به نشر رسانیده، مشعر است، درزمان دولت استاد ربانی 40 درصد از دانشجویان دانشگاه کابل دختران بودند.در آن زمان، دسته دسته از علمای سنتی نزد استاد ربانی می آمدند و اصرار می داشتند، در صورتی از دولت او حمایت می دارند که تنها خواسته ی آن ها را بپذیرد و آن خواسته این بود که جلو آموزش دختران در مکاتب گرفته شود و زنان از ادارات دولتی اخراج گردند، استاد ربانی به جدیت این تقاضا را رد کرد، و بدین ترتیب می شود گفت که دولت استاد ربانی فدای دفاع از حقوق حقۀ زنان گردید.

16- تا پیش از دولت استاد ربانی، در یکی دوتا از مکاتب کابل، صنوف شبانه وجود داشت، دولت مجاهدین(ربانی) دروازۀ پوهنتون ها را برای تدریس شبانه گشود و زمینه را برای آموزش آن عده که ماموریت داشتند،فراهم آورد.

17- دانشگاه های عبدالله بن مسعود در تخار، ابوریحان البیرونی در کاپیسا تاسیس گردید.

18- برای حراست از موزیم ملی افغانستان، آثار آن بسته بندی ودر ارگ ریاست جمهوری انتقال داده شد واین اقدام باعث نجات آثار موزیم کابل گردید.

19- سمبول ها و نهاد های ملی تا پیش از دولت مجاهدین(ربانی) به یک زبان بود. دو لت مجاهدین(ربانی) فضا را برای همه زبان ها آزاد گردانید.از جمله سرود ملی به زبان فارسی ترتیب گردیدو بانکنوت های جدید به دو زبان طبع شد.

در زمینۀ دفاعی و امنیتی

20- درروزهای آغازین پیروزی، شماری بر الغای ارتش افغانستان پا می فشردند ،دولت استاد ربانی از این مساله پیشگیری کردو تا اخیر عمر خود، چهار چوب اردو را حفظ کرد.

21- به تقلید از جمهوری اسلامی ایران، یک نظریه آن بود که افغانستان دارای دو نیروی نظامی یکی ارتش ملی و دیگری ارتش جهادی شبیه سپاه پاسداران بوده باشد،استاد ربانی به ارتش واحد از ترکیب این نیروها تاکید ورزید،وهمین اکنون نیز ارتش افغانستان ترکیبی ازاین دو نیرو می باشد.

22- استاد ربانی دستور لغو نیروهای ملیشه را صادر کرد و از همه خواست تا در چهار چوب نیروهای منظم حکومت تنظیم گردند.

در زمینة امور دینی ومذهبی

23- با پیروزی مجاهدین علمای دین به متن سیاست کشانیده شدند و در راس برخی از وزارت خانه ها قرار گرفتند. قبل بر این، حکومت ها در موارد زیادی از علما ی دینی به صورت نمایشی استفاده می کردند و تنها در توجیه سیاست های شان از آن ها کار می گرفتند .

24- شورای برای تقریب مذاهب شیعه و سنی در افغانستان بوسیله استاد ربانی تشکیل شد و تلاش هائی دراین جهت به راه انداخته شد.

25- ریاست امنیت ملی افغانستان پیش از آن حلقه های برای اغوای توده مسلمان افغانستان بنام حلقه های صوفیانه ایجاد کرده بود و شماری را در اطراف آن حلقات مصروف داشته بود، دولت استاد ربانی به این گونه فعالیت ها نقطه پایان گذاشت.

26- برای اعمار مدارس بزرگ دینی که درآن پیروان اهل تشیع افغانستان درس بخوانند و آموزش ببینند زمین های در شهر کابل توزیع گردید.

در بخش قضا

27-محکمة اختصاصی انقلابی توسط دولت مجاهدین لغو گردید. رژیم داکتر نجیب الله و ببرک کارمل توسط این محکمه مخالفان سیاسی خود را سر کوب می کردند.بیاد داشته باشید که ایران در همسایگی افغانستان برای سالها «دادگاه ویژه انقلاب » را به همین منظور حفظ کرد.

28- قضا استقلالیت پیدا کرد و تسلط حکومت بر آن نهاد از بین رفت.مواردی وجود دارد که قضا در عهد حکمرانی استاد ربانی خلاف حکم ریس جمهور فیصله کرد و رییس جمهور حکم خود را پس گرفت.

در عرصةاجتماعی

29- زعامت استاد ربانی حاکمیت تک قومی را در افغانستان بر هم زد و به همه اعلان داشت،که افغانستان جامعة چندین قومی است وهیچ قومی به تنهایی نباید در تصمیم گیری های ملی عمل کند.

در بخش اداری

30- واحد های اداری افغا نستان از ابتدا بصورت نا عادلانه تاسیس یافته است ،بدین شرح که در برخی از ولایات با نفوس اندک چندین ولسوالی وجود داشت و درشماری دیگراز ولایات با وجود استحقاق، از این رهگذر در محرومیت بسر می بردند ،استاد ربانی تا جایی که توانست وفرصت برایش دست داد به ایجاد ولسوالی ها در مناطق مستحق مبادرت ورزید و از لحاظ اداری به نحوی تعادل در میان ولایات بوجود آورد.



Copyright © Mohammad Youssof Qawwam, All rights reserved to Heratonline.com
کليه امتيازات و حقوق اين سايت محفوظ ميباشد

Currently : visitors online.
Powered by:
Online Count.
Seven days report