www.heratonline.com
English | صفحه اول | اخبار | اسلام | فرهنگ | سیاست | صدا و تصویر | رهنمای هرات | در باره ما | پشتو

شاید تحولی مثبت پدیدار گردد!
عبدالکریم غریق
تاریخ نشر: هفتم ثور 1394

خداوند عزوجل در قرآن کریم می فرماید: وَ یَضرِبُ اللهُ الأَمثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُم یَتَذَکَّرُونَ. ترجمه: خداوند این مثال ها را برای مردم می زند، شاید که پند بگیرند.

می زند حق این مثالها ز اختصاص
تا که دریابند آن را عام و خاص

وقتی خداوند جل جلاله برای بنده گانش مثال می آورد ، که آنها در زنده گی دنیوی و اخروی شان از آن استفاده کنند، ما هم باید از تجارب دیگران استفاده نمائیم، بلکه در شیوه و طریق زنده گی و معیشت مان بهبودی رو نما گردد، و کشور ما از این هرج و مرج رهائی یابد، و بقول شیخ بزرگ سعدی شیرازی که گفته است

: به تدبیر دستور دانشورش
به نیکی به شد نام در کشورش

زیرا حدود پانزده سال می شود که در افغانستان تحولی نو به وقوع پیوسته، رژیم حاکم و پشتیبانان خارجی آن ادعای استقرار نظام دیموکراسی را دارند، اما هر دفعه که در این سرزمین انتخاباتی صورت می گیرد، یا برای گزینش مقامی اقدام می گردد، به عوض اینکه جامعه به طرف ترقی و تعالی روان گردد، کل کشور به آشوب و بلوا کشیده می شود، و از همان منزلت موجود نیز نزول می کند، چنانکه در انتخابات ریاست جمهوری در دو دورۀ متوالی چنین شد، بخصوص انتخابات اخیر که افتضاح آشکار در سطح بین المللی را بدنبال داشت.

بعد از آن همه سر و صدای تقلب انتخاباتی و مداخله وزیر خارجه یک کشور بیگانه که جایگاهی هر کسی را مشخص کرد، ذهن هر انسانی را که برای وطنش دغدغۀ دارد متوجه این موضوعات ، مسائل و پرسش ها می کند، که آیا برای چنین معضلات و مشاکل چارۀ هم وجود دارد؟ می گوئیم چرا در این دنیا برای هر مشکلی چارۀ و برای هر دردی دوای هست، همانطوریکه طبیب و داکتر اول مریض را معاینه می کند، مریضیش را تشخیص می کند، و بعد برایش دوا و دارو تجویز می کند، در سیاست نیز که علم اداره و تنظیم جامعه است، سیاست مدار اگر مدبر، دلسوز، آگاه و کار آزموده بوده، و غرض و مرض دیگری نداشته باشد، باید اول مشاکل و گرفتاریهای جامعه را تشخیص داده، و بعد برای بر طرفی آن اقدام کند.

یکی از راههای همین تشخیص درد، شناخت و مطالعه روی جوامعی است که همگونی با جامعه خودی داشته باشد، زیرا علم سیاست نیز همچون دیگر علوم محصول تجارب بشری است، که در قرون متمادی حاصل گردیده است، چنانکه در قرن هیجدهم میلادی که نسیم بیداری و روشنگری در اروپا شروع به وزیدن نمود، و مباحث فلسفی، اجتماعی، سیاسی و حقوقی رونق خاصی پیدا کرد، یکی از مسایل مهم پرداختن به موضوعات حقوقی و سیاسی بود، که اندیشه های منتسکیو بخصوص کتاب روح القوانین او در آن نقش بسزائی داشت، و در آخر تر در این مبحث فیلسوف بزرگ موریس دورژه نیز وارد گردید.

یکی از این مباحث تفکیک قوا برای اداره کشور بود، که رابطۀ ساختاری دولت ها را تعین می نمود، و در نظامهای دیموکراسی دو شیوه مورد امتحان و آزمایش قرار گرفتند، یکی نظام ریاستی بود، که قدرت بیشتر در دست رئیس دولت متمرکز می شود، و آن کم و بیش به نظامی توتالیتر منجر می گردد، و چه بسا اوقات می شود که قدرت در دست یک فرد و یا یک گروه مدت ها باقی می ماند، و منشاء و مبداء فساد می گردد، چنانکه در بسا از رژیم ها که در ظاهر جمهوری اند، تا اندازۀ رسیده، که شکل موروثی پیدا کرده است، چنانچه در آسیای میانه، قفقاز و شرق میانه رژیم های صدام حسین، حسنی مبارک، قذافی، حافظ اسد، حیدر علی اف و دیگران به همین راه رفتند، که بالآخره کشور ها یا از هم می پاشند، و تکه تکه می گردند، یا مبتلاء به جنگ داخلی می شوند، و یا هم سالها در زیر سایۀ دیکتاتوری های مستبد و ظالم قرار دارند، و گاهی هم به ندرت می شود که فرد صالحی در مسیر درستی کشوری را رهبری می کند، که آن کم و نادر است.

در مقابل نظام های پارلمانی است، و در ارتباط با نظام پارلمانی باید به اشتباه نیافتاد که تمام نظام های پارلمانی فدرالی نیستند، و در وطن ما هر وقت نظام پارلمانی مطرح می شود، عدۀ با انگیزه های خاص آنرا به نظام فدرالی تعبیر نموده، و بالآخره نتیجۀ آنرا تجزیه برداشت می کنند، که بالعکس نظام پارلمانی برای حفظ وحدت ملی بسیار مؤثر است، و در جامعه سلامت، نشاط، شادابی، تلاش و انگیزه های مثبت را زنده می کند، و از فرو پاشی دولت، استقرار دیکتاتوری و قرار گرفتن حاکمیت در دست فرد و یا گروهی برای مدت های طولانی جلو گیری می کند، چنانکه اگر در کشور های بزرگی که اقوام، ملیت ها، ادیان و مذاهب گوناگونی زنده گی می کنند، و شباهت های زیادی به وطن ما دارند، مانند هندوستان، پاکستان، تایلند، سیریلانکا، فلیپین، مالیزیا و غیره نگاه کنیم می بینیم که اگر نظام پارلمانی حاکم نمی بود، وقت ها پیش از هم می پاشیدند، و از بین می رفتند.

بفکر قاصر بنده یگانه راه بیرون رفت از چالش های موجود و متحد ساختن کشور و جلو گیری از تقلب، فساد و ظلم گروهی بر گروه دیگر استقرار نظام پارلمانی است، که تمام مردم از اقشار، طبقات،نواحی و ولایات مختلف احساس نمایند، که در ادارۀ کشور شان شرکت دارند، و سیستمی صدارتی بوجود آید، که نماینده گان مردم از طریق اتحاد و ائتلاف حکومت را تعین نمایند، و سیستمی قانونمند که احزاب سیاسی به شکل درستی فعال گردند، بصورت نسبی وضع را بهتر خواهد کرد،و در ادارۀ مناطق و ولایات نیز امروزه در اکثریت کشور های دنیا معمول است، که از نیرو های محلی برای اداره محلات شان استفاده می کنند، و در پهلوی انتخابات سراسری برای اداره محلات نیز رای گیری نموده، و افرادی را از همان محل انتخاب می نمایند، و این کار برای جلوگیری از فساد مؤثر تر است، زیرا فرد محلی از بیم اینکه باز هم بر گزیده شود، و هم از ترس اینکه بعد از ختم وظیفه اگر خلافی داشته باشد، برای همیشه در محل سکونتش بد نام خواهد بود، کمتر دست به خلاف و استفاده جوئی می زند، و گزینش افراد از مرکر بیشتر عامل فساد می شود.

اگر در گذشته تاریخ حاکمیت ها نگاه شود، بیشتر کسانی که در راس بوده و قتل، جنایت و فساد کردند افراد و اشخاص غیر محلی بودند، و این شیوه قرون وسطائی و استعماری است، که در گذشته ها حاکمان به مردم مناطق زیر نفوذ شان به چشم رعایای بی اختیار نگاه می کردند، و اگر حاکمان امروزی می خواهد کشور از بن بست فعلی خارج گردد، و مردم برادر وار در کنار هم دیگر تحت حاکمیتی نسبتاً قانونمند و عادلانه زنده گی داشته باشند، باید از سیستم و نظام ریاستی به نظامی پارلمانی عبور کرد، و کار گزاران هر منطقه باید توسط مردم همان منطقه گزینش گردند ، نه بواسطه اغراض سیاسی و اقتصادی خاص توسط افرادی خاص معین شوند.

حافظ وظیفه تو دعا گفتن است و بس
در بند آن مباش که نشنید یا شنید

و ما علینا إلا البلاغ


Copyright © Mohammad Youssof Qawwam, All rights reserved to Heratonline.com
کليه امتيازات و حقوق اين سايت محفوظ ميباشد

Currently : visitors online.
Powered by:
Online Count.
Seven days report